Co może nam Pan powiedzieć o celach i przebiegu Forum? B.Bartnik: Pierwszym wrażeniem uczestników Forum był rozmach z jakim zostało zorganizowane. Ogólnoświatowy charakter jego przebiegu podkreślony został m.in. zaproszeniem do udziału w obradach dwóch dyrektorów wykonawczych Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) Assane Diop i JM Salazar-Xirinachs. Obrady otworzył Wang Zhaoguo - Przewodniczący Ogólnochińskiej Federacji Związków Zawodowych, która liczy niemal 1,4 mld członków i jest największą federacją związków zawodowych na świecie.

Jednym z pierwszych witających uczestników Forum był  Wu Bangguo - Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (NPC), który jest najwyższą władzą ustawodawczą Chin a jej przewodniczący politykiem nr 2 w Chinach. W swoim wystąpieniu stwierdził, że: "zmiany zachodzące w strukturze gospodarczej Chin są ściśle związane z interesami pracowników." Zapowiedział wprowadzenie, w krótkim czasie zmian prawnych zapewniających m.in. lepsze egzekwowanie prawa pracy, tworzenie więcej miejsc pracy i wzrost płac oraz zwiększenie opieki zdrowotnej i wprowadzenia planów emerytalnych co spowoduje lepszą ochronę praw i interesów pracowników i poprawę ich warunków życia i pracy. W mojej ocenie te zapowiedzi są wynikiem radykalizacji nastrojów pracowniczych chińskich pracowników, którzy w różnych formach domagają się wiarygodności od swoich związków zawodowych. Zarówno w Chinach jak i na świecie.

Jakie było stanowisko Forum wobec kwestii globalizacji gospodarczej i roli związków zawodowych? B.B. Stanowisko w tych kwestiach zawiera końcowy dokument Forum.

Po pierwsze: związki zawodowe są za wspieraniem przemian gospodarczych, które zwiększają kompetencje pracowników i zapewniają im osobisty rozwój.

Po drugie: rządy i pracodawcy muszą dokładać wszelkich starań aby w ramach ogólnych planów rozwoju gospodarczego i społecznego, zapewnianie miejsc pracy było najwyższym priorytetem. Związki zawodowe energicznie promować muszą rozwój zatrudnienia zarówno w całych gałęziach przemysłu i usług jak i w małych przedsiębiorstwach oraz mikroprzedsiębiorstwach. Muszą także zabiegać o zwiększanie miejsc pracy dla młodzieży, kobiet oraz pracowników migrujących.

Po trzecie: rządy i pracodawcy muszą poprawiać systemy zabezpieczenia społecznego i zapewniać pracownikom udział w owocach rozwoju gospodarczego i społecznego. Dziać się to powinno poprzez m.in. promowanie sprawiedliwego, trwałego i powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego, w tym zwiększania składek na ubezpieczenie społeczne.

Po czwarte: związki zawodowe domagają się promowania dialogu społecznego. Rządy muszą zadbać o ustanowienie mechanizmów sprawiedliwego podziału zysków między przedsiębiorcami i pracownikami.

Po piąte: związki zawodowe domagają się poprawy zarządzania gospodarką światową. Rządy muszą nadal przyśpieszać reformy światowego systemu finansowego, promować bardziej zrównoważony podział bogactwa społecznego, a także zapewnienić gospodarce ścieżki zdrowej i trwałej poprawy koniunktury.

Po szóste: związkowcy domagają się nasilenia globalnej wymiany i współpracy na wzajemnie korzystnych warunkach. Rządy wszystkich krajów muszą wykroczyć poza swoje różnice w zakresie tradycji kulturowych, przekonań religijnych, ideologii i systemów społecznych i traktować siebie z wzajemnym szacunkiem. Związki zawodowe wszystkich krajów muszą całkowicie poświęcić się swojej roli jako pomostu do zrozumienia i przyjaźni, łącząc się, aby odpowiedzieć na wyzwania, propagowanie ochrony i rozwoju praw pracowniczych na całym świecie.

Najbliższy czas pokaże na ile wnioski z Forum uda się wdrożyć w praktyce. Patronat Międzynarodowej Organizacji Pracy zwiększa szanse na ich praktyczne zastosowanie.

Jak wyglądały kontakty delegacji OPZZ z innymi delegacjami uczestniczącymi w Forum? B.B. Były one ułatwione z tego względu, że jednym z oficjalnych języków Forum w Pekinie był angielski. Dzięki temu nie miałem trudności w rozmowach z delegacjami: Chin, Rosji, Ukrainy, Hiszpanii, Portugalii, Pakistanu, Kazachstanu, Uzbekistanu, Białorusi oraz Gabonu. Prawie wszyscy wykazywali zainteresowanie polskim modelem funkcjonowania związków zawodowych stąd też w prowadzonych rozmowach wskazywaliśmy na dobre i złe strony naszego funkcjonowania kładąc nacisk na pozytywne dokonania wynikające z współpracy OPZZ z Europejską Konfederacją Związków Zawodowych.

Prawie wszyscy rozmówcy byli zainteresowani nawiązaniem bezpośredniej wpółpracy z OPZZ lub jej umocnieniem. Ale decyzje w tej sprawie nie leżały w kompetencji naszej delegacji właśnie w tamtym czasie i miejscu.          

Rozmawiał Michał Meksa 2.05.2011