Działalność Zespołu Trójstronnego

d/s Przemysłu Lekkiego

w okresie 2001 – 2005

(Łódź, czerwiec 2005 r.)

Zmiana orientacji politycznej w Polsce spowodowała utratę przez przemysł lekki bardzo dużego odbiorcy z rynku wschodniego.

  Przyjęcie gospodarki wolnorynkowej bez określonych z góry zabezpieczeń spowodowało duży napływ z importu wyrobów przemysłu lekkiego na krajowy rynek. Oba zjawiska doprowadziły do bardzo znacznego ograniczenia produkcji i związanego z tym zatrudnienia w przedsiębiorstwach przemysłu lekkiego.

  Utrzymanie dużych jednostek produkcyjnych z bardzo rozbudowaną infrastrukturą socjalno-bytową i niewykorzystanymi majątkami produkcyjnymi, zaczęły powodować narastający wzrost kosztów finansowych i narastanie zadłużenia. Zjawiska te wywołały ogromny regres w pracy przedsiębiorstw przemysłu lekkiego. Zatrudnienie ogółem z ponad 600 tys. w 1989 r. spadło do 460 tys. w 1994 r. i obecnie do około 240 tys. osób.

  Federacja NSZZ Przemysłu Lekkiego jako pierwsza, a następnie z Polską Izbą Przemysłu Tekstylnego i Pracodawcami Przemysłu Tekstylnego rozpoczęła bardzo intensywne działania.

Występowaliśmy z licznymi petycjami, wnioskami i projektami działań do Premiera, Prezydenta, Sejmu i poszczególnych Ministrów. Organizowaliśmy liczne Manifestacje w Warszawie i miastach wojewódzkich.

Rozpoczęły się rozmowy szczególnie z Ministrem Gospodarki i jego zastępcami. Na Nasz wniosek w dniu 18.04.1999 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej powołał Zespół trójstronny ds. Przemysłu Lekkiego.

Zespół działa niezależnie od Komisji Trójstronnej ds. Społeczno –gospodarczych.

W skład Zespołu wchodzą:

-   ze strony rządowej – dwóch przedstawicieli w randze sekretarza i podsekretarza stanu wskazanych przez Ministra Gospodarki i Pracy.

W zależności od przyjętej tematyki, na posiedzeniu Zespołu zapraszani są przedstawiciele np. Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Skarbu, Ministerstwa Środowiska, Urzędu Ochrony Konfederacji i Konsumentów, Urzędu Ceł itd.

- ze strony Związków Zawodowych – po trzech przedstawicieli:

a/ Federacji NSZZ Przemysłu Lekkiego

     b/ Krajowego Sekretariatu Przemysłu Lekkiego Solidarność

     -   ze strony Pracodawców – trzech przedstawicieli Federacji Pracodawców   

     Przemysłu Lekkiego. W miarę potrzeb zapraszani są przedstawiciele

     Polskiej Izby Przemysłu Tekstylnego, Izby Bawełny, Izby Wełny itd.

Do głównych osiągnięć uzyskanych w wyniku działania Zespołu ds. Przemysłu Lekkiego można zaliczyć:

-         opracowanie i przyjęcie przez Rząd – „Strategii działań dla Przemysłu Lekkiego na 2000 –2005 rok”

Ostatnio udało się wydłużyć czas działania postanowień Strategii do 2007

- Wprowadzono preferencyjne kredyty bankowe na restrukturyzację przedsiębiorstw zabezpieczając środki na ten cel ze Skarbu Państwa. Ostatnia modyfikacja zarządzenia w tej sprawie zezwala na pełną spłatę odsetek 00 –2005 przez Skarb Państwa

-    Rząd nie zrealizował postulowanych osłon socjalnych dla zwalnianych pracowników, ale wprowadzono preferencje dla bezrobotnych w powiatach i gminach zagrożonych recesją i degradacją społeczną

-     W dniu 4.12.02. Premier powołał Zespół Międzyresortowy dla uszczelniania granic, który ma doprowadzić do likwidacji nielegalnego i nieuczciwego importu wyrobów przemysłu lekkiego.

-      Wprowadzono tzw. minimalne ceny przy odprawach celnych wyrobów włókienniczych i obuwia.

-  Ograniczono ilość wytypowanych punktów celnych do odpraw celnych dla wyrobów włókienniczych i obuwia.

-   Wielokrotnie kontrolowano hurtownie i importerów przez Inspekcję Handlową w zakresie oznakowania wyrobów włókienniczych.

Zakwestionowano dużo wyrobów i nałożono kary na importerów w wyniku zastanych nieprawidłowości.

-    Wielokrotnie kwestionowano i badano nieprawidłowości w wolnym

Handlu z Turcją

-    Udzielono dużego wsparcia dla przedsiębiorstw przemysłu lekkiego w

postaci:

     a/ zaniechania karnych odsetek od długów

     b/ rozłożenia spłat długów na raty

     c/ zastosowania karencji na spłaty zadłużenia itp.

          Dotyczyło to długów w stosunku do Skarbu Państwa, ZUS i Organów Samorządowych.                                           

  Łącznie pomocy przekazano na blisko 3 mld. zł. Trzeba jednak przyznać, że przedsiębiorstwa nie potrafiły w pełni korzystać z wywalczonych preferencji  i tak jedynie dwa przedsiębiorstwa wykorzystały kredyty preferencyjne i podobnie było z wykorzystaniem możliwości oddłużenia.

  Trudno dziś szczegółowo określić, jaki byłby przemysł lekki i czy w ogóle byłby gdyby nie działalność Zespołu Trójstronnego ds. Przemysłu Lekkiego.

  Ograniczenia w produkcji i zatrudnieniu są ogromne, ale powstało wiele małych jednostek gospodarczych, które wspólnie z pozostałymi przedsiębiorstwami nieźle już sobie radzą.

Powyższe potwierdzają  osiągnięte wyniki przemysłu. 

  Zdajemy sobie sprawę z faktu, że w gospodarce rynkowej prywatyzacja polskiego przemysłu jest nieunikniona.

  Kierownictwo Federacji uważa, że dalsze działanie Zespołu Trójstronnego jest konieczne z uwagi na zagrożenia likwidacji przemysłu lekkiego w naszym kraju.

  W ostatnim czasie Zespół zajmował się następującymi zagadnieniami:

1. Import odzieży używanej

W pierwszym półroczu bieżącego roku sprowadzono 9400 ton odzieży używanej i 4400 ton odzieży przeznaczonej na czyściwo.

Po wejściu Polski do Unii Europejskiej handel odpadami regulują zasady unijne i dalsze dyskusje w tej mierze są bezskuteczne.

Zespół zobowiązał Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do przedstawiania informacji, w jaki sposób realizuje jawność rejestru pozwoleń na obrót odzieżą używaną. Sugeruje się przekazywanie informacji w internecie.

2. Informacja na temat realizacji postulatów strony społecznej dotyczącej

przywrócenia 7% stawki VAT na wyroby dziecięce i 0% stawki dla podwykonawców. Przedstawiciel Ministerstwa Finansów stwierdził, że zmiany nie są możliwe z uwagi na wymogi UE.

Strona Pracodawców przekazała, że w UE toczą się dyskusje w tym temacie. Uzgodniono robocze spotkanie pracodawców w Ministerstwie Finansów dla ostatecznego uzgodnienia stanowiska.

3. Interpretacja klasyfikacji wyrobów niemowlęcych.

Po dyskusji uzgodniono robocze spotkanie w Głównym Urzędzie Statystycznym, celem rozstrzygnięcia problemu.

4. Strona społeczna zasygnalizowała zagrożenie dla przemysłu lekkiego wynikające ze stanu popisywania nowej umowy handlowej z Uzbekistanem i ich obecnością na Targach Mody w Poznaniu. Dyrektor Dwustronnej Współpracy Międzynarodowej w Ministerstwie Gospodarki wyjaśniła, że zmiana umowy z 1992 była konieczna po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Nowa umowa nie zagraża interesom przemysłu lekkiego a Rząd uruchamia kredyty dla Uzbekistanu na polskie inwestycje i poprawę relacji handlowych na naszą korzyść. Dotychczas importowaliśmy bawełnę za 60 mln dol. a nasz eksport zamykał się w 30 mln dol.

5.  Informacja o możliwościach współuczestnictwa Skarbu Państwa w

finansowaniu pracowników sezonowych w przemyśle lekkim.

Przyjęcie postulatu przez rząd nie jest możliwe z braku środków finansowych. Przyjęcie postulatu  musiałoby odnosić się do wszystkich pracowników sezonowych w kraju, a to już olbrzymie kwoty, którymi nie dysponuje budżet państwa.

Wniosek odłożono do opracowania na czas późniejszy, kiedy nastąpi poprawa koniunktury finansów.

6. Możliwości i warunki wsparcia finansowego dla małych, średnich i

            dużych przedsiębiorstw przemysłu lekkiego, w oparciu o środki 

            pomocowe UE.

W skrócie można przekazać, że wsparcia są możliwe w zakresie:

-          doradztwo

-          nowe inwestycje

-          nowe technologie

-          ochrona środowiska

-          szkolenie

-          wzrost konkurencyjności

-          częściowa odpłatność za udział w targach

    Tematyka w tym zagadnieniu jest bardzo obszerna i wymaga osobnego omówienia.

     Przekazujemy, że szczegółowe informacje znajdują się na stronach internetowych  Ministerstwa Gospodarki i Pracy oraz Agencji Rozwoju

     Przedsiębiorczości .

     Informacji można również zasięgnąć bezpośrednio w MGiP w;

-         Departament Rozwoju Przedsiębiorczości

- Departament Zarządzania Programem Wzrostu   Konkurencyjności Gospodarki

- Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym

-         Departament Inwestycji Zagranicznych i Promocji Eksportu

-         Departament Wdrażania Programów Rozwoju Regionalnego

7. Analiza możliwości uproszczenia procedur w realizacji eksportu do krajów UE w zakresie zwrotu podatku VAT.Problem zostanie omówiony na kolejnym Zespole Trójstronnym z uwagina fakt, że Ministerstwo Finansów nie przygotowało tematów.

8. Efekty działania „Ustawy Oddłużeniowej” w przedsiębiorstwach

Przemysłu lekkiego.

Oddłużeniu podlegało 13  przedsiębiorstw na łączną kwotę 34 mld zł i

mogło to dotyczyć jedynie spółek Skarbu Państwa.

9. Możliwości nieodpłatnego udostępniania danych statystycznych

niezbędnych w pracach  samorządu gospodarczego.

Uzgodniono, że Ministerstwo Gospodarki na życzenie pracodawców i izb gospodarczych będzie przekazywało informacje bezpłatnie.

   10. Sprawa wejścia Chin w strefę  wolnego handlu z dniem 1 stycznia 2005r

Zgodnie z uchwałą Krajowej Rady Federacji  kierownictwo Federacji wspólnie z pracodawcami i Izbami gospodarczymi skierowało wystąpienie do Rządu w tej sprawie.

Dla Rządu przedstawiono obszerny analityczny materiał, w którym przekazuje się ogromne zagrożenia ze strony Chin dla rodzimych firm włókienniczych i obuwniczych. Ministerstwo Gospodarki podziela nasz pogląd w tej materii. Opracowano materiał na posiedzenie Rządu z wypracowaniem stanowisk do poruszenia na Komisji Europejskiej.

Federacja Niezależnych Samorządnych Związków Zawodowych Przemysłu Lekkiego

Plac Zwycięstwa 13, 90-047 Łódź